Các sơ đồ bóng đá hiện đại đã thu hẹp đất diễn của “số 10” truyền thống và đặt vai trò nhà đạo diễn vào tay những cầu thủ chơi lùi hẳn phía sau.
>> Oezil nỗ lực theo đuổi thần tượng Zidane
>> 5 ứng viên "Vua phá lưới" EURO 2012
>> Dự đoán những giá trị sẽ biến mất tại EURO 2012Trước kia, “số 6” ám chỉ những người án ngữ trên phần sân nhà làm nhiệm vụ chủ yếu là càn quét phía trước hàng phòng ngự 4 người. Nhưng với sự phát triển của các sơ đồ chiến thuật mới, vị trí “số 6” ngày nay gánh vác vai trò quan trọng hơn, trở thành ông chủ trên sân giống thay thế những “số 10” xưa kia.
Những nhà đạo diễn hiện đạiChúng ta đều biết, “số 10” truyền thống thường không phải mẫu cầu thủ cơ động, nhưng sở hữu phẩm chất kỹ thuật bẩm sinh và óc sáng tạo tuyệt vời. Juan Roman Riquelme là điển hình cho mẫu cầu thủ này. Tuy nhiên, thời hoàng kim của họ là khi các đội bóng ưa chuộng sơ đồ 4-4-2 hình kim cương. Giờ đây, các HLV thường chỉ sử dụng 2 cầu thủ chơi ở trung tâm trong sơ đồ 4-2-3-1, nghĩa là họ chú trọng nhiều hơn đến hai biên và các bóng không cần qua chân “số 10” nhiều như trước.
Sự phát triển của sơ đồ này buộc những cầu thủ điều tiết lối chơi cũng phải thay đổi để thích nghi hoàn cảnh bằng cách lùi sâu hơn về phía sau nhằm nhận được nhiều bóng hơn. Chẳng hạn như Andrea Pirlo, người từng là một “số 10” tại Inter Milan nhưng sau đó được bố trí đá như "số 6" khi chuyển sang thi đấu cho AC Milan của HLV Carlo Ancelotti.
Xavi Hernandez Cựu nhạc trưởng Rui Costa của Fiorentina cũng đá ở vị trí tương tự từ lúc khoác áo Milan. Ở vị trí này, họ có thêm nhiều không gian và thời gian để cầm bóng do lùi sâu về phần sân nhà. Thường thì họ chơi cặp với một tiền vệ đánh chặn điển hình như Javier Mascherano từng sát cánh bên cạnh Xabi Alonso để tạo nên bộ đôi hoàn hảo tại Liverpool dưới thời HLV Rafa Benitez.
Mùa giải vừa qua, Juventus đăng quang Scudetto với vai trò dẫn dắt nổi bật của Pirlo ở vị trí “số 6” trong khi tại La Liga, Real Madrid có Alonso còn Barca có Xavi Hernandez. Thú vị ở chỗ, Pirlo là cầu thủ không còn được Milan trọng dụng vì tuổi tác. Nhưng sau khi anh ra đi, Milan không tìm được ai đủ sức thay thế và họ đã bị chính “người cũ” của mình phế truất khỏi ngôi Vương.
Dưới đây là thông số kỹ thuật của một vài “số 6” tiêu biểu nhất châu Âu trong mùa 2011/12.
| Cầu thủ | Đường chuyền có thể dẫn tới bàn thắng/trận | Kiến tạo cả mùa | Số đường chuyền trung bình/trận | Tỷ lệ chính xác | Đường chuyền dài/trận |
| Xavi | 2,1 | 7 | 96,3 | 92.5% | 7,4 |
| Xabi Alonso | 1,8 | 9 | 78,7 | 88% | 9,3 |
| Pirlo | 3,5 | 13 | 87 | 86,8% | 11,6 |
| Carrick | 1 | 3 | 72,4 | 89,9% | 6,1 |
| Arteta | 2,1 | 2 | 76,9 | 90,8% | 5,2 |
| Modric | 2,6 | 4 | 70,5 | 87,6% | 7,8 |
| Schweinsteiger | 1,3 | 3 | 71,3 | 86% | 9 |
Nhìn vào bảng thống kê trên, có thể nhận thấy những điểm chung nổi bật ở các nhà đạo diễn này, đó là số lượng đường bóng qua chân họ nhiều đột biến, số đường chuyền họ thực hiện tới đích luôn chiếm tỉ lệ cao cũng như rất nhiều đường bóng dài vượt tuyến được tung ra trong mỗi trận đấu.
Luka Modric là một "số 6" tiêu biểu ở Premier LeagueVới việc thi đấu ở vị trí lùi sâu, nhiệm vụ của những “số 6” có thể ví như trái tim bơm máu tới các cơ quan trên cơ thể. Nếu như “số 10” truyền thống thường sử dụng những đường chuyền ngắn hoặc trung bình vào khe hở hàng thủ đối phương thì các “số 6” ngày nay chuyển sang những đường bóng dài hơn. Đơn thuần là những pha bóng dài giúp mở ra một đường tấn công ở cánh trái hoặc phải cũng như ra phía sau lưng hàng thủ đối phương cho tiền đạo băng xuống dứt điểm. Xavi là cầu thủ số một thế giới hiện nay về khả năng thực hiện những đường chuyền tuyệt vời như thế.
Pirlo cũng đã chơi một mùa giải cực hay góp công lớn mang về chức vô địch cho Juventus. Những số liệu thống kê của cầu thủ này rất đáng kinh ngạc khi anh có đến 13 đường kiến tạo thành bàn, cao nhất trong các cầu thủ ở Serie A. Kỹ thuật hoàn hảo chính là nền tảng giúp Pirlo duy trì vị thế là cầu thủ kiến tạo hàng đầu châu Âu ngay cả khi đã lùi xuống đá ở một vị trí khá sâu.
Với Rafael van der Vaart thi đấu như một tiền đạo lùi trong sơ đồ của Tottenham, Luka Modric đã lùi xuống sát cánh bên cạnh Scott Parker ở trung tâm hàng tiền vệ. Ở vị trí này, Modric trở thành chiếc cầu nối tiếp bóng cho Gareth Bale và Aaron Lennon ở hai bên cánh.
Đây không phải xu hướng chiến thuật thường thấy ở các đội bóng Anh bởi ở đây thịnh hành mẫu tiền vệ con thoi di chuyển theo chục dọc sân như Yaya Toure của Man City. Lý do vì môi trường bóng đá Anh đặt nặng yếu tố thể lực và tốc độ của cầu thủ. Thế nên, có thể thấy ở bảng thống kê trên, các chỉ số của Modric hay Michael Carrick đều không ấn tượng bằng những “số 6” còn lại.
Một pha tranh bóng giữa "số 6" của Bayern là Kroos với "số 6" của Real là Alonso Vẫn liên quan đến bóng đá Anh, nhà ĐKVĐ Chelsea cho thấy họ đang thiếu một “số 6” hiện đại. John Obi Mikel có quá ít đóng góp vào mặt trận tấn công của đội nhà và đó có thể là nguyên nhân lãnh đạo Chelsea không ngừng theo đuổi Modric. Tại Man City, Toure đơn thuần chỉ là một tiền vệ con thoi với kỹ thuật ở mức trung bình, còn nhiệm vụ châm ngòi các đợt tấn công thuộc về David Silva.
Chuyển sang Bayern Munich, Bastian Schweinsteiger là người kế tục Michael Ballack trong vai trò “số 6”. Nhưng có vẻ Schweinsteiger phù hợp với vai trò phòng thủ hơn nên dần dần vị trí “số 6” đang được bàn giao cho tài năng trẻ Toni Kroos, người từng được Hoàng đế Franz Beckenbauer ca ngợi là “số 10” hoàn hảo vài năm trước.
Dự báoSẽ không có gì ngạc nhiên nếu mùa Hè này, Chelsea hay Man Utd bỏ ra 30 hoặc 40 triệu bảng để chiêu mộ một cầu thủ “số 6” như Modric. Trước kia, chỉ những ngôi sao tấn công mới thường có cái giá cắt cổ như vậy. Điều đó chứng tỏ tầm quan trọng của những nhà đạo diễn “số 6” hiện đại ngày càng tăng và phải chăng, các “số 10” truyền thống sắp đến lúc chỉ còn được nhắc đến qua sách báo?
Chẳng có gì bất ngờ nếu EURO 2012 tới đây, chỉ còn rất ít đội bóng dựa giẫm vào những "số 10" dẫn dắt trận đấu. Đơn giản bởi thế giới bóng đá còn lại không nhiều những cầu thủ chơi bóng với phong cách của một "số 10" kinh điển. Hơn nữa, vai trò của họ cũng không còn là "bất khả xâm phạm".
| Những cầu thủ mang áo số 10 tại EURO 2012 |
| Bảng A | Cầu thủ | Vị trí thi đấu |
| Ludovic Obraniak (Ba Lan) | Tiền vệ tấn công |
| Giorgos Karagounis (Hy Lạp) | Tiền vệ trung tâm |
| Andrey Arshavin (Nga) | Tiền đạo |
| Tomas Rosicky (CH Czech) | Tiền vệ tấn công |
| Bảng B | Wesley Sneijder (Hà Lan) | Tiền vệ công |
| Dennis Rommedahl (Đan Mạch) | Tiền vệ cánh |
| Lukas Podolski (Đức) | Tiền đạo/Tiền vệ cánh |
| Ricardo Quaresma (Bồ Đào Nha) | Tiền vệ cánh |
| Bảng C | Cesc Fabregas (Tây Ban Nha) | Tiền vệ trung tâm |
| Antonio Cassano (Italy) | Tiền đạo |
| Robbie Keane (CH Ireland) | Tiền đạo |
| Luka Modric (Croatia) | Tiền vệ trung tâm/Tiền vệ tấn công |
| Bảng D | Wayne Rooney (Anh) | Tiền đạo |
| Karim Benzema (Pháp) | Tiền đạo |
| Zlatan Ibrahimovic (Thụy Điển) | Tiền đạo |
| Andriy Voronin (Ukraine) | Tiền đạo |